Toespraak over begraafplaats

Tijdens de raadsvergadering van 24 november sprak fractievoorzitter Carien Bölger de volgende woorden.

Boeren, Burgers en Buitenlui!

In die volgorde!

De raad heeft jarenlang gepraat over de uitbreiding van de begraafplaats in het uiterst waardevolle gebied rondom de Woensberg. Een stilteplek voor velen die er hun dierbaren hebben begraven en daar veelal dagelijks verkeren. Een unieke begraafplaats, zoals we ook zagen tijdens het kunstproject vorig jaar in de avonduren met die bijzondere verlichting. Wat vreselijk om hierover zulke heftige discussies te krijgen die met name voor betrokkenen moeilijk en bedreigend zijn! Dat vooraf.

We hebben jaren geprobeerd het in de raad eens te worden over een manier om het aantal begrafenissen terug te brengen. Daarbij met name denkend aan de velen die geen band met Blaricum hebben, maar er toch graag begraven willen worden. De gemeente dient begraafmogelijkheden voor inwoners te hebben, maar kan dan op een algemene begraafplaats geen mensen van buiten weigeren. Na veel discussie is voor een gedifferentieerde tariefstelling gekozen, die de toeloop van buiten moet remmen. PvdA, NBP en BB waren hier overigens opmerkelijk fel tegen .(‘Eigen volk eerst,’ noemden ze het, met alle negatieve associaties die hieraan vastzitten.) Het is nog te kort om te weten of deze maatregel helpt, hoewel er dit jaar iets minder begrafenissen zijn geweest.

Vervolgens heeft de raad de verantwoordelijkheid moeten nemen om de begraafplaats toch uit te breiden. Omdat we niet willen dat mensen uit het dorp hier niet meer begraven zouden kunnen worden, zoals bijvoorbeeld de PvdA begin van dit jaar wel heeft voorgesteld. Zij wilden naar Eemnes uitwijken.

Bij het opstellen van het coalitieakkoord is indertijd nadrukkelijk gekozen voor het in stand houden van de open engen, gezien de belangrijke cultuurhistorische waarden, eeuwenlang bewerkt door de boeren. Een stuwwallenlandschap, gelegen in een ecologische gezien heel belangrijk waardengebied. Engen, bosjes, houtwallen en open ruimten afgewisseld. In overgang van de zandgronden naar het lager gelegen veengebied. Voor een belangrijk deel in eigendom van de Agrarische Stichting – recent nog is besloten om meer over te dragen. Dat vonden we heel belangrijk. Dat is in 2006 in de raad vastgesteld. Om die reden werd gekozen om locatie II links van de begraafplaats in de richting van Heemtuin en Bijenschans te gebruiken voor een uitbreiding, hoewel dit vrij klein was. De wethouder is hiermee aan de gang gegaan, maar de provincie heeft zich nadrukkelijk hiertegen verklaard. Kap van de eikenhakhoutbosjes maakt herplant nodig, dus geen oplossing op die locatie. Jammer want ook de heemtuin had mooi geïntegreerd kunnen worden in de begraafplaats.

Vervolgens is toen als minst slechte oplossing, namelijk locatie III gekozen, het sparrenbos, enerzijds doods, anderzijds ook intrigerend. In 1989 is overigens al vastgelegd in het huidige bestemmingsplan Warandapark dat dit bos vernieuwd zou moeten worden en de uitgelopen kerstsparren niet als passende beplanting gezien werden.

In de raad is toen met name in februari 2009 bij het kiezen van die locatie door de PvdA gesteld dat dit gebied in de Ecologische Hoofdstructuur zou liggen, ook in ambtelijke rapportages werd hieraan gehint. De wethouder werd door de raad op pad gestuurd om de mogelijkheden toch te onderzoeken. Dat heeft geleid tot een positieve beslissing van de provincie, mits boskarakter gehandhaafd bleef, waardevolle bomen gespaard en in het omliggende gebied ook verbetering van natuurwaarden zou plaatsvinden. Het ligt volgens provincie niet in Ecologische Hoofdstructuur.

Een van de insprekers heeft bij mij overigens de indruk gewekt dat het rijk het niet met deze provinciale beslissing eens zou zijn. Wat is hiervan te achterhalen?

Conclusie I

Nu ligt er dit complete uitvoeringsplan met dit kredietvoorstel voor bijna anderhalf miljoen. In de stukken staat echter uitdrukkelijk vermeld dat gefaseerde aanleg zal plaatsvinden, slechts 1 kamer voorlopig voor 10-15 jaar. Wel behelsde het voorstel nu algehele kap en tegelijkertijd nieuwe bosbeplanting op de hele locatie. Daar komen we straks in een amendement ook nadrukkelijk op terug, dat willen wij niet.

Conclusie II

We vinden het gezien de voorgeschiedenis bijzonder onterecht en onfatsoenlijk dat de wethouder aangevallen is op de manier waarop dit gebeurde op de informatieavond twee weken geleden. Het was onacceptabel hoe haar belet werd een toelichting te geven. Het was temeer onacceptabel omdat deze avond er was voor toelichting en informatie, en niet voor meningswisseling. Gelukkig vond het rondetafelgesprek in een rustiger sfeer plaats. Helaas was het actiecomité overigens in dat stadium niet bereid ons te ontvangen om argumenten te wisselen en informatie te delen. Een gemiste kans.

Conclusie III

Voor ons – ik spreek nu nadrukkelijk als Hart voor Blaricum – is dit het moeilijkste traject in deze raadsperiode. Het grote belang van het beschermen van het totale engengebied versus de het nu noodzakelijke gebruik van een deel daarvan voor uitbreiding van de begraafplaats omdat Blaricummers anders niet meer begraven kunnen worden in het eigen dorp. Ons inziens zijn alle mogelijkheden onderzocht en heeft de wethouder dit zorgvuldig gedaan en aan de raad gerapporteerd. Met handhaving van de uitdrukkelijke wensen die de raad heeft uitgesproken. In een democratie geldt uiteindelijk de meerderheid, hoelang je ook probeert het allemaal eens te worden.

Conclusie IV

Wij zullen nu een amendement inbrengen en willen de lopende projectbesluitvorming gebruiken om de formele bezwaren van inwoners te laten indienen voor 7 december. Om zodoende de bezwaren in formele zin helder te krijgen. De noordlocatie, aan de huidige begraafplaats grenzend, lijkt onomstreden en zou met voorrang in verdere procedure moeten worden gebracht. Met een urnenmuur en optimaal gebruik van de beschikbare ruimte.

Conclusie V

Vervolgens willen we de komende maanden gebruiken om samen met inwoners en deskundigen indringend naar creatieve mogelijkheden te kijken als die er zijn en als ze realistisch zijn. Zoals over verdere beperking van toestroom, aanleg grotere grafkelders, gestapelde graven, kleinschaliger opzet van locatie III als uitbreiding nodig blijft. Dat ziet er nu nog naar uit. Maar dan uitdrukkelijk kiezen voor deelontwikkeling, niet alles kappen, open karakter, handhaving zandweg, handhaving coulissenaanzicht door bosrand in tact te laten met een brede bomenrand vanaf de engen, geen hekken eromheen zoals ook in plan al beschreven is, geen luxe beplanting maar net als karakter van bosdeel van oude begraafplaats. Wij hebben dat overigens ook in de raad van 24 februari al duidelijk ingebracht.

Wij willen daarbij actief de diverse initiatieven ondersteunen die inwoners aanbieden of eisen. Misschien een klankbordgroep, misschien een avondlange rondetafel, misschien een projectgroep. Dit alles is nader uit te werken, bijvoorbeeld met de vier insprekers tijdens het rondetafelgesprek van vorige week. Er ligt ook een voorstel van een van hen.

Tot slot wil ik U eraan herinneren dat in het recente verleden veel dramatischer aanslagen op het gebied dreigden: een crematorium en een kunstcentrum met een prognose van 80.000 bezoekers jaarlijks. (Dit op initiatief van een van de huidige actievoerders…) De dreiging voor dit gebied is er steeds weer, al vinden we het allemaal nog zo mooi en nog zo belangrijk. Wij willen dan ook zeker geen nieuwe grootschalige aula. Laten we het kleinschalige en karakteristieke in ere houden, zowel voor de levenden als voor de doden en hun familie.

We dienen hierbij een amendement in met als medeondertekenaars VVD en CDA en we hopen deze keer ook de andere partijen als ondersteuners te vinden. Het gebied is er voor

Boeren, Burgers en Buitenlui.

Nadrukkelijk in die volgorde!

Standpunt uitbreiding begraafplaats

Betreft kredietvoorstel in raad 24 november 2009

Gehoord de meningen van een aantal inwoners op de inloop- en informatieavond, en tijdens het rondetafelgesprek van afgelopen dinsdag, lijkt het ons verstandig om een nadere onderbouwing te zoeken voor de mate waarin uitbreiding van de begraafplaats bij de Woensberg nodig is. Zodoende kan nog scherper in beeld komen op welke termijn en in welke omvang uitbreiding aan de orde is. Deze onderbouwing zal op redelijk korte termijn moeten plaatsvinden, aangezien anders het risico ontstaat dat inwoners van ons dorp niet meer in het eigen dorp begraven kunnen worden.

Gedacht kan worden aan twee nadere onderzoeken.

1. De mogelijkheden van privatisering van de huidige begraafplaats en de eventuele uitbreiding. Hierbij zou de gemeente plaatsen kunnen reserveren voor eigen inwoners. Zodoende zou de grote toevloed van graven voor anderen dan Blaricummers tot staan gebracht kunnen worden. Zodoende zou uitbreiding in de cultuurhistorisch gezien waardevolle engen van geringere omvang kunnen zijn dan nu gepland.
2. Een extra begraafplaatsvoorziening in de Blaricummermeent. Dit is ook eerder voorgesteld door de raad en nu door de actievoerders weer voorgesteld. Hoewel in het verleden gesteld is dat dit onmogelijk is, zijn er misschien in dit tijdsbestek toch nog nieuwe mogelijkheden. Op korte termijn biedt dit echter geen oplossing gezien bestemmingsplanprocedures. Ook zal opnieuw duidelijk moeten worden of het terrein zich hiertoe leent gezien het grondwaterpeil.

Wij zijn van mening dat de procedure voor het aanleggen van een kleine noodlocatie die door het college in overleg met de provincie gevonden is (ten noorden van de huidige begraafplaats in de zogenaamde schil eraan vast) op korte termijn respijt geeft om een en ander nader uit te zoeken. Dit geeft soelaas voor ongeveer een jaar.

Dit alles overwegende willen we nu geen krediet geven voor de aanleg van een grootschalige uitbreiding van de begraafplaats conform het voorliggende volledige plan op locatie III, gehoord hebbende de bezwaren die hiertegen nu zijn ingebracht. Wel willen we een deel van het krediet beschikbaar stellen om bovengenoemde onderzoeken uit te voeren en de kleine noodlocatie mogelijk te maken. We hopen overigens dat hiertegen geen bezwaren worden ingediend. Wij geven het college ook in overweging een urnenmuur te plannen op die noodlocatie, waarbij de muur een onderdeel vormt van de afscheiding naar het achterliggende gebied van de kampeerplaats.

Conclusie: om die reden is het verlenen van een krediet voor de gehele uitbreiding niet wenselijk. Voorkomen dient in ieder geval te worden dat Blaricummers niet meer in eigen dorp begraven kunnen worden. Wij hebben een prachtige algemene begraafplaats in een prachtige omgeving. De sfeer die daar heerst dient zonder meer gerespecteerd te worden, welke mogelijkheden dan ook in beeld komen in de toekomst. Het uitvoeren van de grootschalige kapplannen is daarmee nu niet aan de orde. Wij zouden het college willen vragen hiermee niet te starten voor alle discussies en procedures zijn afgerond. De wethouder heeft dit tijdens het rondetafelgesprek toegezegd. Daarna kan in overleg met velen die zich betrokken voelen over de inrichting van een uitbreiding nagedacht worden. Wij staan voor ieder overleg open.

Positief terugkijken

Afloop van de raadsvergaderingen van 27 oktober en 3 november. Positief en realistisch vooruitdenken! Hart voor Blaricum sombert niet… zoals vele anderen wel doen!

Nieuw welstandsbeleid vastgesteld in raad

Het woord ‘Welstand’ blijft verwarrend, maar is de officiële wettelijke benaming. Het gaat in feite over de uiterlijke schoonheid van gebouwen! Na de rondetafelgesprekken is nog een passage toegevoegd over de koloniehuizen op de Noolseweg en Torenlaan. Ook is toegezegd dat een aanvulling gemaakt gaat worden voor appartementen op de plek van Auto Koen. In de welstandsnota is een uitvoerige omschrijving te vinden van de kenmerken van de diverse gebiedsdelen in het hele dorp. De welstandscommissie toetst bouwplannen hieraan. Kleine plannen worden door één lid van de welstandscommissie beoordeeld. De voorzitter van de welstandscommissie heeft verklaard dat de welstandsnota veel gebruiksvriendelijker is geworden dan de vorige. Op de nieuwe website van de gemeente zal het stuk te lezen zijn. HvB heeft ook aangedrongen op publicatie van de agenda van de wekelijkse openbare vergaderingen van de welstandscommissie. Dan kunnen belangstellenden de discussie bij concrete plannen beter volgen.

Begroting 2010

De gemeentebegroting voor 2010 is met één kleine wijziging vastgesteld. Een voorstel van de PvdA om de OZB te verhogen is door de raad verworpen. Een voorstel CDA om wijkbudgetten mogelijk te maken is overgenomen. De coalitiepartijen verzochten om extra budget voor een bijzondere opsporingsambtenaar (BOA). Hiervoor is er onlangs een halve vacature ingevuld. Wij vinden dit te weinig voor het hele dorp. Afgesproken is hierop terug te komen bij de vaststelling van het parkeerbeleid in december/januari.

Bij de aanbieding van de begroting is aangekondigd dat vanaf 2011 en volgende jaren weer grote bezuinigingen nodig zullen worden. De algemene rijksuitkering (de grootste inkomstenbron van de gemeente) zal aanmerkelijk omlaag gaan. Gesproken wordt over meer dan een miljoen bezuiniging in 2013. Uiteraard zal dit ook afhangen van de verdere economische en financiële ontwikkelingen. Ook het opgangkomen van de inkomstenstroom van de Blaricummermeent zal van groot belang worden. De rentekosten van de investeringen drukken nu in belangrijke  mate op de begroting van de gemeente Blaricum. Het college heeft meegedeeld in onderhandeling te zijn met banken over een flexibele langetermijnlening. Ook is toegezegd de kosten en opbrengsten van de Blaricummermeent meer inzichtelijk te maken en rechtstreeks toe te rekenen aan de grondexploitatie van dit project. Zodoende kan de gemeentebegroting toetsbaarder worden. Het college hoopt op zeer korte termijn voorstellen op tafel te leggen om de plannen voor de Blaricummermeent nieuw leven in te blazen, en waar nodig aan te passen. Ook de raad heeft hieraan grote behoefte.

Hart voor Blaricum heeft duidelijk gesteld dat de verlaging van de algemene rijksuitkering niet mag leiden tot verhoging van de woonlasten van de inwoners. Die zijn zoals bekend al hoog door de hoge waarde van het onroerend goed in ons dorp. Er zullen de komende jaren drastische ingrepen nodig zijn.

Terugblik

We hebben in de afgelopen coalitieperiode gelukkig veel gerealiseerd.

• Bouw van vlek B van de Bijvanck met 30 goedkope en middeldure woningen is volop gestart, evenals De Malbak.
• Het Bernardusgebouw is gerenoveerd en zal eind februari 2010 in gebruik worden genomen.
• Aan de Vitusweg worden op dit moment 12 starterswoningen gebouwd en boven het Bernardusgebouw 5 startersappartementen.
• Er is een nieuwe brandweerkazerne geopend.
• De groenstructuur in de Bijvanck is aanmerkelijk verbeterd in overleg met de omwonenden.
• Er is een groenvisie opgesteld en een  bomenbeleid aangenomen, op basis waarvan beheersbudgetten gericht gegeven kunnen worden.
• De buitengebieden zijn overgedragen aan het Goois Natuurreservaat en de Agrarische Stichting Blaricum.
• Er wordt een uitbreiding van de begraafplaats gerealiseerd die  het oorspronkelijke cultuurhistorisch landschap van de boeren in ere houdt.
• Ook nieuwe voetbalvelden kunnen genoemd worden.

Al deze zaken zijn in de lopende coalitieperiode met inspraak van velen gerealiseerd. Dat betekent dat Blaricum wat ons betreft in de nabije toekomst meer als ‘beheersgemeente’ moet opereren dan als een ontwikkelende gemeente. Tenminste wat betreft Dorp en Bijvanck. We zullen  als gemeentebestuur moeten gaan beheren als ‘goede huisvaders en moeders’. Ook in de discussie over de Strategische Visie 2030 (zie verslag op deze website) blijkt dat de inwoners vrij tevreden zijn met het dorp zoals het is. In de Bijvanck is nog wel steeds grote behoefte aanwezig aan vernieuwing van het winkelgebied. Aangezien de gemeente hiervan geen eigenaar is zijn wij afhankelijk van de projectontwikkelaar en de winkeleigenaren. Ook de centrale positie van het gezondheidscentrum, dat heeft meegedeeld niet naar de Blaricummermeent te willen verhuizen, blijft een obstakel.

Twee grote projecten

Twee grote projecten resteren dus nog: een nieuw winkelcentrum voor de Bijvanck en uiteraard de hele Blaricummermeent. De raad zit op graag op heel korte termijn om de tafel om de komende maanden opnieuw pogingen te doen deze projecten vlot te trekken, ondanks de recessie. Fractievoorzitter Carien Bölger deed tot slot van haar betoog een oproep om vooral niet te veel te somberen over de toekomst, maar vooral positief te blijven. De Blaricummermeent is een unieke locatie, midden in Nederland met een grote bereikbaarheid en veel water en groen. Ook de combinatie woon-werkgebied biedt kansen die ongetwijfeld op termijn tot een goede exploitatie zullen leiden.

Hart voor Blaricum zal zich intensief en positief blijven inzetten voor het dorp: het kan en het moet!