In juni 2004 is de welstandsnota vastgesteld door de raad. Deze nota is in 2003 door de Hart voor Blaricum-wethouders Blijdenstein en Begeer op de rit gezet. Hierbij zijn in de periode dat zij wethouder waren vrij felle discussies gevoerd over dit onderwerp. Toen de andere vijf partijen in januari 2004 een coalitie vormden met uitsluiting van Hart voor Blaricum, heeft toenmalig wethouder Boersen de voorbereiding van de Welstandsnota afgerond en aan de raad voorgelegd. Het was kunst- en vliegwerk.
Onder de dreiging dat de gemeente zonder welstandsnota met ingang van juli 2004 volledig welstandsvrij zou zijn (op grond van een landelijke verplichting om voor die datum een welstandsnota te hebben), heeft de raad toen het raadsvoorstel overgenomen met een aantal stringente amendementen. Een daarvan behelsde een evaluatie van het nieuwe beleid snel na de invoering. Ook werden enkele aspecten meegegeven die dan aan de orde zouden moeten komen: peiling van meningen van gebruikers, openheid van detailhandelsetalages in het centrum (geen gesloten uitstraling door rolluiken), deelname van een Blaricumse burger in de welstandscommissie. Zowel de welstandsnota als de amendementen werden toen raadsbreed ondersteund. Een mooi staaltje van samenwerking en bereidheid elkaars politieke wensen onderling te respecteren op dit zo belangrijke onderwerp. Een gebaar van wederzijds respect na een periode van heftige politieke discussies.
Vervolgens heeft de welstandscommissie op basis van die welstandsnota uit 2004 in de afgelopen jaren een groot aantal adviezen aan B en W uitgebracht over voorgelegde bouwprojecten. Jaarlijks werd een jaarverslag uitgebracht over de werkzaamheden. De bijeenkomsten van de commissie zijn openbaar. Door bezuinigingsronden in 2005 en 2006, en door de totstandkoming van de BEL-combinatie is de gewenste evaluatie echter niet snel gerealiseerd. Hart voor Blaricum-wethouder De Joode heeft nu, eind 2008, een (ook hier te downloaden) voorstel voor bijstelling van het welstandsbeleid aan de raad voorgelegd. Op 13 januari 2009 zullen de raadsleden in een openbare themabijeenkomst geïnformeerd worden over de voorgestelde veranderingen, in aanwezigheid van leden van de welstandscommissie en van betreffende ambtenaren. Een extern adviesbureau heeft een analyse gemaakt van de bruikbaarheid van de nota in de dagelijkse praktijk.
Zoals bekend is het welstandsbeleid een belangrijk thema voor Hart voor Blaricum. Het bewaken van het unieke karakter van het dorp kent vele facetten. Een zorgvuldige wijze van bebouwing vormt hierin een belangrijke schakel. Ingediende bouwplannen worden eerst ambtelijk getoetst aan de bestemmingsplannen en landelijke bouwregelgeving. Daarnaast is in veel gevallen toetsing aan ‘redelijke eisen van welstand’ nodig. De bouwplannen worden dan voorgelegd aan de onafhankelijke welstandscommissie onder auspiciën van de private stichting Welstandszorg Noord-Holland, die dat voor veel Noord-Hollandse gemeenten doet. Hierin zitten drie externe architecten en speciaal voor Blaricum is de architect Gé van der Pol toegevoegd, die een fenomenale kennis bezit van de cultuurhistorie van Blaricum. (Hij is tevens lid van de Blaricumse monumentencommissie.) Bekeken wordt dan onder meer of de voorgestelde bebouwing evenwichtig is, consistent van vormgeving is, en kwaliteit toevoegt aan de gebouwde omgeving. De commissie adviseert hierover het college van B en W, dat de eindverantwoordelijkheid heeft. Doorgaans neemt B en W de gegeven adviezen over.
Over het welstandsbeleid is door de jaren heen veel discussie gevoerd. Talloze malen wordt in overleg met de indieners van de bouwplannen een compromis bereikt na een aantal voorgestelde wijzigingen. Als opvallende projecten kunnen bijvoorbeeld het roze-rode pand aan de Verbindingsweg genoemd worden, en het bijgebouw van het voormalige ABN-AMRO-kantoor, dat door velen als niet passend binnen het dorp wordt beschouwd. De welstandscommissie heeft hierover echter bewust positief geadviseerd, omdat zij het een originele en architectonisch verantwoorde toevoeging vond aan de omgeving.
In de voorstellen die B en W nu aan de raad voorlegt, wordt de welstandsnota op een aantal praktische punten veel toegankelijker gemaakt voor de gebruikers. Ook wordt de uitwerking voor sommige kleine bouwprojecten gedelegeerd aan een zogenaamde rayonarchitect. Ook wordt onder meer voorgesteld om voor boerderijen specifieke wensen te formuleren, evenals voor hooibergen. Wij hopen dat velen a.s. dinsdag 13 januari de informatiebijeenkomst bijwonen en zo meer betrokken raken bij de achtergrond van dit belangrijke onderwerp. Op welke wijze mag de gemeente eisen stellen aan de subjectieve bouwwensen van zijn inwoners? In de rondetafelgesprekken op 20 januari en de raad van 27 januari zal de inhoudelijke beleidsvoorbereiding en besluitvorming plaatsvinden. In het rondetafelgesprek kan men meedoen aan de discussie. De Stichting Karakteristiek Blaricum, leden van de welstandscommissie en gebruikers zijn uitgenodigd aan de tafel. Ook anderen kunnen zich melden. Zie www.blaricum.nl.
